Jongeren en Eredivisie-weddenschappen – Cijfers, Risico’s en Bewustwording
Available in US
Michel Groothuizen, voorzitter van de Kansspelautoriteit, zei het zonder omwegen: er is geen leeftijdscategorie die relatief gezien zoveel gokaccounts heeft als achttienjarigen. Dat is een zin die je even moet laten bezinken. Op de dag dat je legaal mag wedden, doe je het al. De vraag is niet of jongvolwassenen wedden op de Eredivisie – dat doen ze massaal. De vraag is wat dat betekent en hoe we ermee omgaan.
Hoe groot is het aandeel jongvolwassenen in Eredivisie-wedden
De cijfers zijn ontnuchterend. Jongeren van 16-17 jaar – die nog niet legaal mogen gokken – maakten een sprong van 12% naar 20% in online gokdeelname. Dat is bijna een verdubbeling, en het betreft een leeftijdsgroep die wettelijk niet eens toegang zou moeten hebben tot deze markt.
Bij jongvolwassenen van 18-23 jaar is het beeld nog specifieker. Deze groep besteedt 29% van hun gokgeld aan sportweddenschappen, tegenover 22% bij spelers van 24 jaar en ouder. In de tweede helft van 2025 verschoof dat licht: 23% van het BSR van jongvolwassenen kwam uit sportweddenschappen, versus 20% bij hogere leeftijdscategorieën. Sportweddenschappen – en de Eredivisie in het bijzonder – zijn dus disproportioneel populair onder jongvolwassenen.
De reden is niet moeilijk te begrijpen. De Eredivisie is het voetbal dat deze generatie kent. Ze groeien ermee op, ze volgen het op sociale media, ze spelen het in FIFA en EA FC. De stap van “ik weet dat Ajax vanavond wint” naar “ik wed dat Ajax vanavond wint” is kleiner dan bij welke andere generatie ook. De beschikbaarheid van legale apps maakt die stap nog kleiner – een paar tikken op je telefoon en je hebt een account.
Sociale druk en de rol van sportomgevingen
Jordens Peters, algemeen directeur van Roda JC, verwoordde het treffend in het kader van een bewustwordingscampagne: met deze campagne willen we bijdragen aan het denormaliseren van sportweddenschappen. Het onderwerp komt overal ter sprake, en er lijkt steeds meer sociale druk om mee te doen. Die sociale druk is de kern van het probleem bij jongvolwassenen.
Een op de vier sportverenigingsleden neemt deel aan online sportweddenschappen. Onder voetballers is dat percentage nog hoger: 37%. Dat betekent dat in een doorsnee voetbalkleedkamer meer dan een op de drie spelers actief wedt op sportwedstrijden. De normalisatie is compleet – wedden is geen taboe, het is een gespreksonderwerp. “Welke combi heb jij dit weekend?” is een vraag die net zo normaal is als “Wie denk jij dat er wint?”
Die normalisatie is niet per definitie slecht. Volwassenen die bewust en verantwoord wedden op de Eredivisie, doen niets verkeerds. Maar voor achttienjarigen die net legaal zijn en wier hersenen nog in ontwikkeling zijn op het gebied van impulscontrole en risico-inschatting, creëert de combinatie van sociale druk, beschikbaarheid en de emotie van sport een risicovolle cocktail.
Het patroon dat ik in de data terugzie: jongvolwassenen wedden vaker op combi’s met hoge quoteringen dan oudere spelers. Ze kiezen voor de spectaculaire uitbetaling boven de beredeneerde analyse. Dat is logisch vanuit hun perspectief – de bankroll is klein, de ambitie is groot, en de wiskundige consequenties van een combi met tien selecties zijn niet intuïtief. Maar het resultaat is een hoger gemiddeld verlies per sessie en een snellere erosie van de bankroll.
De beschikbaarheid versterkt het effect. Met 839.000 online gokkers in het eerste halfjaar van 2025 en 1,29 miljoen accounts bij legale sites, is de infrastructuur voor sportweddenschappen alomtegenwoordig. Een achttienjarige hoeft geen fysieke locatie te bezoeken – de app staat op dezelfde telefoon als Instagram en TikTok, en de stap van scrollen naar wedden is kleiner dan ooit. De gemiddelde uitgave van Nederlandse gokkers aan sportweddenschappen is 24 euro per maand, maar onder jongvolwassenen is de spreiding groter: sommigen besteden vrijwel niets, terwijl anderen hun volledige bijbaaninkomen erdoorheen jagen.
Campagnes en voorlichting – wat werkt er
De afgelopen twee jaar zijn er meerdere bewustwordingscampagnes gelanceerd, van de overheid, van sportbonden, en van individuele clubs. Roda JC’s initiatief is een voorbeeld, maar er zijn er meer. De vraag is: werken ze?
Het eerlijke antwoord: het is te vroeg om het definitief te zeggen. De stijging van 12% naar 20% onder 16-17-jarigen vond plaats terwijl deze campagnes al liepen. Dat suggereert dat de campagnes het probleem niet keren, maar het kan ook betekenen dat de stijging zonder campagnes nog groter was geweest. De data zijn te beperkt voor causale conclusies. De Kansspelautoriteit rapporteerde dat het gemiddelde verlies per online speler is gedaald naar rond 119 euro per maand in het eerste halfjaar van 2025 – maar dat gemiddelde omvat alle leeftijdsgroepen, en de daling wordt gedreven door strengere speellimieten, niet door campagnes gericht op jongeren.
Wat ik wel kan zeggen op basis van mijn ervaring in de branche: voorlichting die zich richt op de wiskunde werkt beter dan voorlichting die zich richt op moraal. Een achttienjarige die hoort “gokken is slecht” haalt zijn schouders op. Dezelfde achttienjarige die leert dat een tienvoudige combi een verwacht rendement heeft van -40% per inzet, begrijpt waarom zijn bankroll altijd opraakt. De taal van de markt – quoteringen, marges, verwachte waarde – is overtuigender dan de taal van de waarschuwing. Clubs als Roda JC die actief bewustwording stimuleren, hebben het sterkste effect wanneer ze niet alleen zeggen “pas op” maar ook uitleggen hoe de wiskunde werkt.
Mijn bijdrage aan die voorlichting is dit soort content: eerlijk, data-gedreven, en zonder moraliserende ondertoon. Ik geloof dat serieuze analyse en verantwoord spelen geen tegenpolen zijn maar twee kanten van dezelfde medaille. Een wedder die de wiskunde begrijpt, maakt betere keuzes – en betere keuzes leiden tot minder schade. De hulpmiddelen die beschikbaar zijn – speellimieten, Cruks, resultatenregistratie – werken alleen als je ze kent en gebruikt. En kennis begint met eerlijke informatie, zonder moralisering, zonder drempel, en met oprecht respect voor de autonomie van de lezer.
Vanaf welke leeftijd mag je in Nederland wedden op de Eredivisie?
De wettelijke minimumleeftijd voor online sportweddenschappen in Nederland is 18 jaar. Vergunde aanbieders zijn verplicht om leeftijdsverificatie uit te voeren bij registratie. Ondanks deze verplichting toont onderzoek dat 20% van de 16-17-jarigen aangeeft online te gokken, wat wijst op omzeiling van de leeftijdscontroles.
Hoe groot is het gokprobleem onder jongvolwassenen in Nederland?
Jongvolwassenen van 18-23 jaar besteden een groter deel van hun gokbudget aan sportweddenschappen dan oudere spelers: 29% versus 22%. De groep 16-17 jaar maakte een sprong van 12% naar 20% in online gokdeelname. De voorzitter van de Kansspelautoriteit waarschuwt dat geen leeftijdscategorie relatief zoveel gokaccounts heeft als achttienjarigen.
Gemaakt door de redactie van 'Wedden Eredivisie'.
